GözlükPD Nasıl Ölçülür? Göz Bebekleri Arası Mesafe ve Montaj Yüksekliği
PD (pupil mesafesi) nedir, monoküler ve binoküler PD farkı, yakın PD, montaj yüksekliği ve ölçüm hataları; progresif camda neden milimetre önemlidir.
OptiFlow Rehber 25 Ekim 2026 3 dakikalık okuma Güncellendi: 21 Kasım 2026
PD (pupil mesafesi), iki göz bebeğinin merkezleri arasındaki mesafedir ve milimetre ile yazılır. Gözlük camının optik merkezi bu ölçüye göre yerleştirilir. PD yanlışsa cam doğru numarada olsa bile göz yorulur, baş ağrısı ve çift görme şikâyeti başlayabilir. Yetişkinlerde PD çoğunlukla 54 ile 74 mm arasındadır.
Binoküler ve monoküler PD
- Binoküler PD: İki göz bebeği arası toplam mesafe (örneğin 63 mm).
- Monoküler PD: Burun köprüsünün ortasından her göz bebeğine ayrı ölçü (örneğin sağ 31,0, sol 32,0). Yüzlerin çoğu tam simetrik olmadığı için monoküler PD daha doğrudur; progresif camda şarttır.
Uzak ve yakın PD
Gözler yakına bakarken içe döner, bu yüzden yakın PD uzak PD'den birkaç milimetre küçüktür (40 cm okuma mesafesinde çoğunlukla 3 mm civarı). Yalnızca okuma için yapılan gözlükte yakın PD kullanılır.
Nasıl ölçülür?
- Pupillometre: Kornea yansımasını kullanarak monoküler PD'yi doğrudan ölçer; en tutarlı yöntemdir.
- PD cetveli: Optisyen müşterinin karşısında, aynı göz hizasında durur; müşteri sırayla optisyenin gözüne bakar ve cetvel üzerinden okunur. Pratik ama ölçen kişinin dikkatine bağlıdır.
- Dijital ölçüm sistemleri: Fotoğrafla PD, montaj yüksekliği ve çerçeve parametrelerini birlikte ölçer.
Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın ölçüyü iki kez alın; iki ölçüm arasında 1 mm'den fazla fark varsa üçüncüyü alın.
Montaj yüksekliği
Montaj yüksekliği, göz bebeği merkezinden çerçevenin alt kenarına (kutu sisteminin alt çizgisine) olan dikey mesafedir. Progresif ve bifokal camlarda zorunludur. Ölçüm, seçilen çerçeve müşterinin yüzünde ayarlanmışken, müşteri doğal duruşla karşıya bakarken alınır. Her progresif tasarımın üreticinin belirlediği bir asgari montaj yüksekliği vardır; çerçeve bu yüksekliği sağlamıyorsa yakın alan kesilir. Ayrıntı için progresif cama alışma sorunları yazımıza bakın.
Sık yapılan hatalar
- Binoküler PD'yi ikiye bölerek monoküler yazmak
- Montaj yüksekliğini çerçeve ayarlanmadan ölçmek
- Müşteri başını eğerken ya da gözlüğünü burnunun ucuna indirmişken ölçmek
- Ölçüyü sipariş formuna yanlış göze yazmak; bkz. cam siparişi
Çerçeve ölçüleriyle PD arasındaki ilişki için çerçeve ölçüleri yazımıza bakın.
Gözlükçüyseniz: Masaüstü uygulaması OptiFlow Pro, Medula Optik ekranındaki reçeteyi tek tuşla siparişe aktarır; SGK payı teklife, sipariş atölye panosuna gider, "gözlüğünüz hazır" mesajı kendiliğinden hazırlanır. 30 gün ücretsiz deneyin, kart gerekmez.
PD cetveliyle ölçüm, adım adım
- Müşteriyle aynı göz hizasında, yaklaşık 40 cm karşısına oturun.
- Cetveli müşterinin burun köküne yatay yerleştirin.
- Kendi sağ gözünüzü kapatıp sol gözünüzle müşterinin sağ göz bebeğinin merkezini sıfıra hizalayın; müşteri sizin sol gözünüze baksın.
- Sol gözünüzü kapatıp sağ gözünüzü açın; müşteri bu kez sağ gözünüze baksın. Sol göz bebeğinin merkezindeki değeri okuyun.
- Ölçümü iki kez tekrarlayın; 1 mm'den fazla fark varsa üçüncü kez ölçün.
Pupillometre bu hatayı azaltır ve monoküler değerleri doğrudan verir; özellikle progresif ve yüksek numaralı camlarda tercih edilir.
Yanlış PD ne yapar?
Camın optik merkezi göz bebeğinin karşısına gelmezse cam istenmeyen bir prizma etkisi yapar. Etkisi numarayla birlikte büyür: düşük numarada birkaç milimetrelik hata fark edilmeyebilir; yüksek numarada baş ağrısı, göz yorgunluğu ve çift görme yapabilir. Bu ilişkiyi montaj ve merkezleme yazısında Prentice kuralıyla anlattık.
Çocuklarda PD
Çocuklarda PD büyümeyle artar; aynı çocuğun bir önceki gözlüğündeki değer kullanılmaz, her gözlükte yeniden ölçülür. Küçük çocuklarda göz bebeğini sabit tutmak zor olduğu için ölçüm birkaç kez tekrarlanır ve çocuğun uzağa (odanın öbür ucundaki bir nesneye) bakması sağlanır.
PD'yi kayda geçirin
Ölçülen uzak ve yakın PD, monoküler değerler ve montaj yüksekliği siparişe yazılır. Aynı müşteri yeni gözlük için geldiğinde önceki ölçüm karşılaştırma için kullanılır, ama yeni ölçümün yerine geçmez.
Bu rehberi yazan OptiFlow, gözlükçüler için geliştirilmiş bir gözlükçü yazılımı; reçete, sipariş, kasa ve SGK işini tek yerde toplar. 30 gün ücretsiz denenir.
Sık sorulanlar
PD ne demek?
PD, iki göz bebeğinin merkezleri arasındaki mesafedir. Gözlük camının optik merkezi bu ölçüye göre yerleştirilir.
Normal PD kaç olmalı?
Tek bir normal değer yoktur; yetişkinlerde çoğunlukla 54 ile 74 mm arasındadır. Önemli olan kişinin kendi ölçüsünün doğru alınmasıdır.
Monoküler PD neden önemli?
Yüzlerin çoğu tam simetrik değildir. Her göz için ayrı ölçü, camların optik merkezini doğru yere koyar; progresif camda şarttır.
Montaj yüksekliği nedir?
Göz bebeği merkezinden çerçevenin alt kenarına olan dikey mesafedir. Progresif ve bifokal camlarda zorunludur.
PD cetvelle nasıl ölçülür?
Müşterinin karşısına göz hizasında oturup cetveli burun köküne koyarsınız; bir gözünüzü kapatıp sağ göz bebeğini sıfıra hizalar, sonra öbür gözünüzle sol göz bebeğinin değerini okursunuz. Ölçüm iki kez tekrarlanır.
Yanlış PD baş ağrısı yapar mı?
Yüksek numaralı camlarda yapabilir: camın merkezi göz bebeğinin karşısına gelmezse istenmeyen prizma etkisi oluşur ve göz yorulur.