GözlükLens Kutusu Nasıl Okunur? BC, DIA, PWR, CYL, AX ve Son Kullanma Tarihi
Lens kutusundaki BC, DIA, PWR, CYL, AX ve ADD ne demek? Son kullanma tarihi nerede yazar, açılmış lens ne zaman atılır? Örnekli rehber.
OptiFlow Rehber 21 Kasım 2026 4 dakikalık okuma
Kontakt lens kutusunun yanında ve her lensin blister ambalajında aynı kısaltmalar yazar: BC, DIA, PWR, torik lenste ayrıca CYL ve AX, çok odaklı lenste ADD. Müşteri yeni kutu alırken ya da lensini başka bir mağazadan almak istediğinde ilk sorduğu şey bunlardır: "Kutumda yazan değerlerle aynısını verebilir misiniz?" Bu yazıda her değerin ne anlattığını, son kullanma tarihinin nerede yazdığını ve açılmış lensin ne zaman atılması gerektiğini anlatıyoruz.
BC: taban eğrisi
BC (base curve, taban eğrisi), lensin göze bakan iç yüzeyinin eğriliğidir ve milimetre ile yazılır; yumuşak lenslerde genellikle 8,4 ile 8,9 arasındadır. BC, lensin kornea üzerinde nasıl oturacağını belirler. Çok dik bir lens gözü sıkar, kızarıklık ve kuruluk yapabilir; çok düz bir lens gözde kayar, göz kırpınca görüntü bulanıklaşır. Bu yüzden BC numara değil uyum değeridir: aynı numaradaki iki lensin BC'si farklıysa birinin yerine öbürü verilmez.
Pek çok marka bir ürününü tek BC ile üretir (örneğin yalnızca 8,6). Müşterinin kutusunda başka bir BC yazıyorsa o ürün aynı modelin farklı bir seçeneği olabilir; değiştirmeden önce lensi yazan göz hekimine sorulmalıdır.
DIA: çap
DIA (diameter, çap), lensin bir kenarından öbür kenarına olan genişliğidir, yine milimetre ile yazılır. Yumuşak lenslerde 13,8 ile 14,5 mm arası yaygındır. Çap, lensin korneayı ne kadar örttüğünü ve gözde ne kadar hareket ettiğini etkiler. BC gibi DIA da uyum değeridir; bir marka-model değiştirilecekse bu iki değer birlikte değerlendirilir.
PWR ya da SPH: lensin numarası
PWR (power) ya da SPH (sferik), lensin diyoptri cinsinden gücüdür: eksi değerler miyopi, artı değerler hipermetropi içindir. Burada en sık yapılan hata, gözlük numarasıyla lens numarasının aynı sanılmasıdır. Gözlük camı gözden yaklaşık 12 mm ileride durur, lens ise doğrudan gözün üstündedir; yaklaşık ±4,00 D'nin üstündeki numaralarda bu mesafe farkı lens gücünü değiştirir. Bu yüzden lens numarası gözlük reçetesinden kafadan çevrilmez, lens reçetesine bakılır. Ayrıntısını gözlük numarası ile lens numarası neden farklı yazısında anlattık.
CYL ve AX: astigmat lensi
Astigmatı düzelten torik lenslerde kutuda iki değer daha bulunur. CYL (silindir) astigmatın gücüdür ve genellikle eksi değerle yazılır (-0,75, -1,25, -1,75 gibi). AX (aks, eksen) astigmatın yönüdür, 0 ile 180 derece arasında yazılır. Torik lens gözde dönmeden durmak için özel bir tasarımla yapılır; aks yanlış olursa numara doğru olsa bile net görülmez. Torik lenslerde aks seçenekleri markaya göre 10 ya da 20 derecelik adımlarla üretilir.
ADD: çok odaklı lens
Yakını göremeyen (presbiyop) kullanıcılar için üretilen çok odaklı lenslerde ADD yakın için eklenen gücü gösterir. Bazı markalar bunu rakamla (+1,50, +2,00), bazıları LOW, MED, HIGH gibi harflerle yazar. Gözlükteki progresif cam ilavesiyle aynı mantıktadır ama değerler birebir aynı olmayabilir.
Örnek: kutudaki değerleri okumak
| Kutuda yazan | Anlamı |
|---|---|
| BC 8.6 | Taban eğrisi 8,6 mm |
| DIA 14.2 | Lens çapı 14,2 mm |
| PWR -2.75 | Numara: eksi 2,75 diyoptri (miyopi) |
| CYL -1.25 AX 180 | Torik lens: 1,25 diyoptri astigmat, 180 derece eksende |
| EXP 2028-05 | Açılmamış lensin son kullanma tarihi: 2028 Mayıs |
| LOT 1234567 | Üretim partisi numarası |
Sağ ve sol göz için ayrı kutu kullanılıyorsa kutuların üstünde R (sağ) ve L (sol) ya da OD ve OS yazılı olabilir; iki gözün numarası farklıysa kutuların karışmaması için müşteriye bu ayrım gösterilir.
Kutunun üstünde başka neler yazar?
Kutuda lensin malzemesi (silikon hidrojel ya da hidrojel), su oranı ve kutuda kaç lens olduğu (6'lı, 30'lu, 90'lı gibi) da yazar. Günlük lenste 30'lu kutu bir göz için bir aydır; iki göz için iki kutu gerekir. Aylık lenste 3'lü ya da 6'lı kutu bir göz için üç ya da altı aydır. Müşteriye kaç kutu gerektiğini söylerken kutu içi adet ile kullanım süresi birlikte hesaplanır.
Son kullanma tarihi nerede yazar?
Lensin son kullanma tarihi hem dış kutuda hem de her lensin tek tek blister ambalajında yazar. Genellikle bir kum saati simgesinin yanında ya da EXP kısaltmasıyla, yıl ve ay olarak (2028-05 gibi) basılır. Yanındaki LOT numarası üretim partisidir; bir sorun olduğunda ürünün izlenmesi için gerekir. Kutu açıldıktan sonra tek tek alınan blisterlerde kutuya bakmak yerine blisterin üstündeki tarih kontrol edilmelidir.
Ambalajdaki son kullanma tarihi açılmamış lens içindir. Ambalaj açıldıktan sonra geçerli olan süre lensin kullanım süresidir: günlük lens akşam atılır, iki haftalık lens 14 gün, aylık lens 30 gün sonra atılır. Süre lensin kaç gün takıldığına göre değil, ambalajın açıldığı güne göre sayılır.
Optik mağazada lens satarken nelere bakılır?
- Müşterinin kutusundaki marka, model, BC, DIA ve numara satışta birebir karşılaştırılır; değer farklıysa lens reçetesine bakılır.
- Rafta son kullanma tarihi yaklaşan lensler öne alınır, tarihi geçen lens satılmaz.
- Karekodlu lenslerde ürün ÜTS'de izlenir; SGK'lı olmayan satışta teslimle birlikte tüketiciye verme bildirimi gerekir.
- Kutu sayısı ve kullanım süresi kaydedilirse müşterinin lensinin ne zaman biteceği hesaplanır ve zamanında hatırlatılır. Bunun için kontakt lens takibi yazısına bakabilirsiniz.
Bu rehberi yazan OptiFlow, gözlükçüler için geliştirilmiş bir optik yazılımı; reçete, sipariş, kasa ve SGK işini tek yerde toplar. 30 gün ücretsiz denenir.
Sık sorulanlar
Lenste BC ne demek?
BC (base curve), lensin göze bakan yüzeyinin eğriliğidir ve milimetre ile yazılır. Lensin gözde nasıl oturacağını belirler; numara değil uyum değeridir.
Lensin son kullanma tarihi nerede yazar?
Hem dış kutuda hem de her lensin blister ambalajında, genellikle kum saati simgesinin ya da EXP kısaltmasının yanında yıl ve ay olarak yazar.
Açılmış aylık lens ne zaman atılır?
Ambalaj açıldıktan 30 gün sonra; kaç gün takıldığına değil, açıldığı güne göre sayılır. Kutudaki son kullanma tarihi yalnızca açılmamış lens için geçerlidir.
DIA ne demek?
DIA lensin çapıdır, milimetre ile yazılır. Yumuşak lenslerde genellikle 13,8 ile 14,5 mm arasındadır.
Gözlük numaramla lens numaram aynı mı?
Her zaman değil. Yaklaşık ±4,00 D'nin üstünde göz ile cam arasındaki mesafe farkı lens gücünü değiştirir; lens numarası lens reçetesinden alınır.