AtölyeGözlük Montajı ve Cam Merkezleme: Optik Merkez, Aks ve Prentice Kuralı
Camın optik merkezi neden göz bebeğine denk gelmeli? Merkezleme hatasının yarattığı prizma (Prentice kuralı), aks kontrolü ve montaj sonrası kontrol listesi.
OptiFlow Rehber 25 Ekim 2026 1 dakikalık okuma
Doğru numarada bir cam, yanlış yere takılırsa yine de yorar. Montajda amaç camın optik merkezini göz bebeğinin karşısına, astigmatlı camlarda ise aksı reçetedeki açıya getirmektir. Bu iki şey kaydığında müşteri "numaram tutmuyor" diye geri gelir.
Merkezleme hatası prizma yaratır
Göz camın optik merkezinden bakmazsa cam küçük bir prizma gibi davranır. Ortaya çıkan prizma etkisi Prentice kuralıyla hesaplanır:
Prizma (Δ) = kayma (cm) × cam gücü (D)
| Cam gücü | Kayma | Prizma etkisi |
|---|---|---|
| −2,00 | 2 mm | 0,4 Δ |
| −5,00 | 2 mm | 1,0 Δ |
| +6,00 | 3 mm | 1,8 Δ |
Görüldüğü gibi düşük numarada birkaç milimetrelik kayma tolere edilebilirken yüksek numarada aynı kayma belirgin bir prizma etkisi yaratır. Bu yüzden yüksek numaralarda PD ve montaj yüksekliği milimetre hassasiyetinde alınır; bkz. PD nasıl ölçülür.
Desantrasyon
Çerçevenin iki cam merkezi arasındaki mesafe (cam genişliği + köprü) çoğunlukla müşterinin PD'sinden büyüktür. Aradaki fark kadar cam merkezleri içe kaydırılır. Hesap için çerçeve ölçüleri yazımıza bakın.
Aks kontrolü
Astigmatlı camda aks birkaç derece kaydığında özellikle yüksek silindirlerde görüntü bulanıklaşır. Lensmetrede camın aksı işaretlenir ve çerçeveye takarken bu işaret çerçevenin yatay çizgisine göre hizalanır. Reçete ile sipariş arasındaki silindir biçimi için reçete transpozisyonu yazımıza bakın.
Montaj sonrası kontrol listesi
- Lensmetrede her iki camın gücü, silindiri ve aksı siparişle aynı mı?
- Optik merkezler arası mesafe müşterinin PD'sine uyuyor mu?
- Progresif camda işaret noktaları göz bebeği hizasında mı?
- Cam çerçeveye gerilmeden oturuyor mu, kenarlarda çatlak ya da çizik var mı?
- Gözlük müşterinin yüzünde ayarlandı mı (burun pedleri, sap eğimi, yüze yakınlık)?
Hata çıkarsa kaynağını kaydedin; bkz. hatalı cam ve yeniden yapım.
Gözlükçüyseniz: Masaüstü uygulaması OptiFlow Pro, Medula Optik ekranındaki reçeteyi tek tuşla siparişe aktarır; SGK payı teklife, sipariş atölye panosuna gider, "gözlüğünüz hazır" mesajı kendiliğinden hazırlanır. 30 gün ücretsiz deneyin, kart gerekmez.
Bu rehberi yazan OptiFlow, gözlükçüler için geliştirilmiş bir gözlükçü yazılımı; atölyedeki her gözlüğü panodan izletir. 30 gün ücretsiz denenir.
Sık sorulanlar
Gözlük camında optik merkez nedir?
Camın ışığı saptırmadan geçirdiği noktadır. Montajda bu noktanın göz bebeğinin tam karşısına gelmesi gerekir.
Prentice kuralı nedir?
Göz camın optik merkezinden bakmadığında oluşan prizma etkisini hesaplar: prizma (Δ) = kayma (cm) × cam gücü (D). −5,00'lik camda 2 mm kayma 1 prizma diyoptri etki yaratır.
Montajdan sonra neler kontrol edilmeli?
Lensmetrede güç, silindir ve aks; optik merkezlerin PD'ye uygunluğu; progresifte işaret noktaları; camın çerçevede gerilmeden oturması ve gözlüğün yüze ayarı.