İçeriğe geç
OptiFlow

OptiFlow Rehber ÜTS

ÜTSe-Faturada ÜTS Karekod Zorunluluğu: Optikler Ne Yapmalı?

İlaç ve tıbbi cihaz fatura kılavuzu optikleri nasıl etkiler? Çerçeve, cam ve lens satışında barkod, lot, seri ve üretim tarihi; tarih, hazırlık ve kontrol listesi.

OptiFlow Rehber 11 Kasım 2026 3 dakikalık okuma

e-Fatura satırında ÜTS karekod bilgileri: barkod, lot, seri ve üretim tarihi
e-Fatura satırında ÜTS karekod bilgileri: barkod, lot, seri ve üretim tarihi.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 6 Ocak 2025'te İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu'nu yayımladı. Kılavuzun özü şudur: ÜTS'de kayıtlı bir tıbbi cihaz satıldığında, faturanın ilgili satırına ürünün karekodundaki bilgiler de yazılır. Optik çerçeve, numaralı cam ve kontakt lens ÜTS'de tıbbi cihaz olarak izlendiği için bu düzenleme gözlükçüleri doğrudan ilgilendirir. Uygulama birkaç kez ertelendi; son açıklanan başlangıç tarihi 1 Ekim 2026 oldu.

Bu yazıda kuralın ne istediğini, optik mağazasında günlük işi nasıl değiştirdiğini ve şimdiden yapılabilecek hazırlıkları anlatıyoruz. Mevzuat ayrıntıları değişebildiği için kendi durumunuzu mali müşavirinizle ve e-fatura entegratörünüzle mutlaka teyit edin.

Düzenleme neyi değiştiriyor?

Bugüne kadar faturada ürün adı, miktarı ve tutarı yeterliydi. Yeni kılavuzla ÜTS'li ürün satırında, ürünün karekodundan okunan dört bilgi de bulunur:

KısaltmaAnlamıOptikte örnek
UNOÜrün numarası (barkod / GTIN)Çerçevenin model-renk barkodu
LNOLot / parti numarasıKontakt lens kutusundaki lot
SNOSeri numarasıÇerçevenin tekil seri numarası
URTÜretim tarihiKarekodda yazan üretim tarihi

Bu bilgiler faturanın görünen kısmında değil, e-faturanın XML'inde satıra ek ürün tanımı olarak yer alır ve GİB'e arka planda gider. Müşterinin elindeki fatura görüntüsü çoğu zaman değişmez; değişen, faturayı kesen programın arkada gönderdiği veridir. Kontakt lens gibi yalnızca lot ile izlenen ürünlerde seri numarası alanı boş kalır.

Kimleri ilgilendiriyor?

Kılavuz, ÜTS'ye kayıtlı ürünlerin ticaretini yapan herkesi kapsar: üreticiler, ithalatçılar, toptancılar ve satış noktaları. Optik mağazası açısından iki ayrı tarafa bakmak gerekir:

  • Size gelen faturalar: Tedarikçiniz çerçeve, cam ya da lensi size faturalarken karekod bilgilerini faturaya yazacaktır. Bu, mal kabulünüzü kolaylaştırır; faturadaki seri ve lot bilgisi ÜTS'deki "alma" bildirimiyle birebir eşleşir.
  • Sizin kestiğiniz faturalar: Ücretli (SGK'sız) satışta veya bir kuruma yaptığınız satışta e-fatura ya da e-arşiv kesiyorsanız, satır bazında karekod bilgisini sizin programınızın göndermesi gerekir. Perakende satışlarda hangi belge türünde ve hangi tutar sınırında zorunlu olduğunu entegratörünüze sorun; sektör odaları da bu konudaki soruları GİB'e iletmiştir.

SGK'lı satışta ürün zaten Medula'ya karekodu okutularak düşülür; ay sonu SGK faturasının nasıl hazırlanacağını SGK gözlük faturası rehberinde anlattık.

Optik mağazasında günlük iş nasıl değişir?

Asıl değişiklik tezgâhta yaşanır. Fatura kesilirken karekod bilgisi gerekiyorsa, ürünün karekodu satış anında elinizin altında olmalıdır. Bugün birçok mağazada çerçevenin etiketi satışta sökülüp atılıyor, lens kutusu müşteriye veriliyor ve karekod bir daha bulunmuyor. Yeni düzende bu alışkanlık sorun çıkarır.

  • Çerçevenin karekodu satış anında okutulmalı ve siparişe bağlanmalıdır.
  • Kontakt lens kutusunun lot numarası kutu müşteriye verilmeden kaydedilmelidir.
  • Müşteri iadelerinde karekod yine gerekir; etiketi atılmış ürünün iadesi zorlaşır.
  • Tedarikçiye iadede de seri ve lot bilgisi faturaya yazılacaktır.

Hazırlık için 7 adımlık kontrol listesi

  1. Entegratörünüze sorun: "İlaç ve tıbbi cihaz fatura kılavuzuna göre satır bazında UNO, LNO, SNO ve URT alanlarını gönderebiliyor musunuz?" Cevabı yazılı alın.
  2. Mali müşavirinizle kapsamı netleştirin: Perakende e-arşiv satışlarınız, kurumsal satışlarınız ve iadeleriniz için ayrı ayrı sorun.
  3. Karekodları kaybetmeyin: Etiketleri çekmeceye atmak yerine ürünün sapında, poşetinde ya da kutusunda bırakın.
  4. Eksik karekodları tamamlayın: Etiketi kaybolmuş ürünler için ÜTS'deki listeden karekodu yeniden basın. Nasıl yapılacağını ÜTS karekod basma sayfasında anlattık.
  5. Barkod okuyucu edinin: Karekodu elle yazmak hem yavaş hem hatalıdır. Basit bir USB 2D okuyucu yeterlidir.
  6. Mal kabulü düzene sokun: Gelen faturadaki seri ve lot bilgisini ÜTS "alma" bildirimiyle eşleştirin. Ayrıntılar ÜTS bildirimi rehberinde.
  7. Personeli bilgilendirin: Satış yapan herkes "karekod okutulmadan ürün çıkmaz" kuralını bilmeli.

Sık yapılan hatalar

Yanlış ürünün karekodunu okutmak: Aynı model ve renkteki iki çerçevenin seri numaraları farklıdır. Vitrindeki çerçeve satılıp depodaki çerçevenin karekodu okutulursa stok ile ÜTS kaydı birbirini tutmaz.

Lens kutusunu kayıt almadan vermek: Lot numarası kutunun üstündedir. Kutu gittiğinde bilgi de gider.

"Program halleder" diye beklemek: Program yalnızca kendisine okutulan bilgiyi gönderebilir. Karekod tezgâhta okutulmadıysa hiçbir yazılım onu sonradan bulamaz.

Neden şimdiden hazırlanmalı?

Düzenleme ertelense bile yön bellidir: ÜTS, Medula ve e-fatura birbirine bağlanıyor. Karekodu satış anında okutmayı alışkanlık haline getiren mağaza hem ÜTS'deki stok farklarından hem de dönem sonundaki uyumsuzluk yazışmalarından kurtulur. Bu alışkanlık, çerçeve stok takibini de kendiliğinden düzeltir.

OptiFlow'da ÜTS karekodu USB okuyucuyla okutulduğunda ilgili ürün ve sipariş açılır; kaybolan karekodlar ÜTS listesinden mağazanın kendi yazıcısında basılır. Böylece satış anında karekod her zaman hazır olur.

Bu rehberi yazan OptiFlow, gözlükçüler için geliştirilmiş bir gözlükçü yazılımı; ÜTS karekod işini okutmaya indirir. 30 gün ücretsiz denenir.

Sık sorulanlar

e-Faturada ÜTS karekod zorunluluğu ne zaman başlıyor?

GİB'in İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu birkaç kez ertelendi; son açıklanan tarih 1 Ekim 2026'dır. Yeni bir erteleme olup olmadığını entegratörünüzden ve mali müşavirinizden teyit edin.

Faturaya hangi karekod bilgileri yazılıyor?

Ürün numarası (UNO, barkod/GTIN), lot numarası (LNO), seri numarası (SNO) ve üretim tarihi (URT). Bu bilgiler XML içinde satıra eklenir; faturanın basılı görüntüsünde genellikle görünmez.

Kontakt lenste seri numarası yoksa ne yazılır?

Yalnızca lot ile izlenen ürünlerde seri numarası alanı boş bırakılır; lot numarası ve ürün numarası yazılır.

SGK'lı gözlük satışında da faturaya karekod yazılır mı?

SGK'lı satışta ürün Medula'ya karekodu okutularak düşülür ve SGK'ya ay sonunda toplu fatura kesilir. Bu faturanın ve perakende e-arşiv belgelerinin kapsamını entegratörünüze ve mali müşavirinize sorun.

Etiketi kaybolan çerçevenin karekodunu nereden bulurum?

Ürün ÜTS'de mağazanızın stoğunda görünüyorsa, ÜTS'den alınan listedeki bilgilerle karekod yeniden basılabilir. OptiFlow bu etiketleri mağazanın kendi yazıcısından ücretsiz basar.

Kaynaklar

İlgili yazılar

ÜTS bölümünde

  1. e-Faturada ÜTS Karekod Zorunluluğu: Optikler Ne Yapmalı?
  2. ÜTS'de Mal Kabul (Alma Bildirimi) Nasıl Yapılır? Optikler İçin Adım Adım
  3. Optik Mağazalarında ÜTS Bildirimi: Alma, Tüketiciye Verme, İade ve İmha

Bölümler